Die grense van satire

Januarie 13, 2015

Op Woensdag, 7 Januarie 2015 het ‘n nare tragedie homself afgespeel in Parys, Frankryk toe twaalf mense deur terroriste doodgeskiet is wat Islam as die hoofmotief vir hul aanval gebruik het. Die aanval het plaasgevind by die kantore van Charlie Hebdo, ‘n weeklikse satiriese koerant. Tien van die twaalf oorledenes was werknemers van die koerant, onder andere die redakteur, bekende spotprenttekenaars en joernaliste. Die ander twee was polisiemanne wat polisiebeskerming moes verleen aan die redakteur en sy personeel, dit terwyl hulle nie na behore bewapen was vir so ‘n taak nie. Die ters het hulle sonder seremonie uitgehaal en toe die koerant se kantore bestorm terwyl die weeklikse redaksionele vergadering aan die gang was. Hierdie voorval was weer ‘n tragiese herinnering dat ons voorwaar in ‘n gevaarlike era van internasionale Islamitiese terreur lewe, veral na die aanvalle op die Wêreld Handelsentrum in New York.
Charlie Hebdo was ‘n liberaalgesinde satiriese koerant wat met alle aspekte van die Franse samelewing die spot gedryf het maar wat ook op ‘n gewetenlose manier die spot gedryf het met godsdiens en wat selfs nie eers die heiliges en gode gespaar het nie.
In 2006 was hulle ook midde in die storm wat losgebars het nadat ‘n Deense koerant, Jyllands-Posten, ‘n reeks van twaalf spotprente gepubliseer het wat met die profeet Mohammed, die stigter van Islam die spot gedryf het. Hierdie spotprente het erge woede in die Arabiese gemeenskap en in midde-oosterse lande veroorsaak en daar was betogings op straat en ook boikotte teen Deense voedselprodukte, veral suiwel. Charlie Hebdo het te midde van hierdie ongelukkigheid voortgegaan om die spotprente in hulle eie koerant te publiseer wat op sy beurt weer die Moslems in Frankryk hewig ontstel het.
In 2011 is hulle kantore met petrolbomme aan die brand gesteek nadat hulle steeds voortgegaan het om anti-islamitiese satiriese materiaal te publiseer.
Daar was ook verskeie doodsdreigemente teen die redakteur, Stephane Charbonnier en sy personeel. Die Franse polisie het aan hulle polisiebeskerming verleen maar soos wat ons vandag weet was dit nie voldoende om ‘n tragedie soos hierdie te vermy nie. Ten spyte van al die dreigemente en waarskuwings het Stephane Charbonnier volgehou dat hy eerder staande sal sterf as wat hy lewend sal gaan lê en homself op vryheid van spraak en uitdrukking beroep.
Die groot vraag kan egter gevra word waar die grense is wat ons moet trek as dit by spotprente en ander satiriese materiaal soos artikels, skilderye, musiek, verhale en ander kuns kom. Vryheid van spraak is nie ‘n onaantasbare reg nie en so ‘n vryheid moet gepaard gaan met die grootste verantwoordelikheid. Waarsku die Bybel ons nie juis in Jakobus 3 oor die gevare van ‘n onbeheersde tong nie. Dit word met ‘n dolk vergelyk. Verder waarsku Salomo ons ook in Spreuke dat ‘n man wat spot ‘n hele stad tot oproer kan bring.
Charlie Hebdo het nie net met moslems gespot nie, maar het ook met Christene, Jode en ander godsdienste gespot.
Baie mense wat vryheid van spraak en uitdrukking baie hoog ag kan dalk met my verskil maar hier is ‘n paar belangrike rigsnoere om in gedagte te hou om onetiese satire te vermy.
1. Moet nooit maar nooit met godsdiens die spot dryf nie. Vir baie mense is dit ‘n belangrike motivering om as produktiewe burgers in ‘n samelewing te leef en nie te verval in die daaglikse versoekings wat oor ons pad mag kom en wat dreig om ons in ‘n put van sonde, barbarisme en diep ongelukkigheid af te trek. As aan hierdie fondasie gepeuter word, sal dit noodwendig tot woede en ongelukkigheid lei. Nie alle mense hanteer sulke vervolging ewe goed nie. Christene kon die moderne aanslae teen hulle geloof beter hanteer omdat die Bybel ‘n duideliduidelike voorskrifte neerlê oor hoe ons sulke vervolgers in liefde moet hanteer. Alle godsdienste het nie sulke sterk ingeboude teologie daarvoor nie en mense kan maklik tot geweld gedwing word as hulle sou voel dat hulle geestelik aangeval word. Die risiko word verhoog wanneer hierdie soort propaganda vir dekades lank genadeloos aanhou soos wat by Charlie Hebdo gebeur het.

2. Moet nooit die spot dryf met mense wat deur ‘n groot ramp of verdrukking gegaan het of nog steeds aan sulke omstandighede onderworpe is nie. Dis heeltemal oneties om die spot te dryf met die Boerevrouens en kinders wat tydens die Anglo-Boereoorlog in
konsentrasiekampe aangehou het en groot lewensverliese gely het. Aan Britse kant is daar dikwels beweer dat hulle dit verdien het omdat hulle glo vuil en agterlik was en die spot is so met hulle gedryf. Dit sou ook uiters oneties wees om enige satiriese werke te publiseer wat Joodse aangehoudenes in Nazi-konsentrasiekampe sou benadeel. Dieselfde geld vir miljoene slagoffers wat gelei het onder kommunisme in die voormalige Sowjet-unie, Rooi Sjina, Kuba, Latyns-Amerika en
Midde-Afrika. Dis ook uiters oneties om Afrikaners te satiriseer wat lei onder die Anc-regering se verdrukking en dinge soos rasstellende aksie, huis- en plaasterreur en die stelselmatige uitfasering van Afrikaans in ons staatsinstellings en universiteite.

3. Dit is oneties om diegene met gestremdhede te satiriseer. Meeste mense sal hiermee saamstem. Uit die aard van die saak kan sulke mense dit nie verhelp dat hulle so gebore is nie en oor die algemeen lewer baie gestremdes uitstaande prestasies in hul sportloopbane en werksomgewing.
In Februarie 2000 het daar ‘n advertensie vir die kitskosgroep Nandos op televisie verskyn wat ‘n siggestremde frou uitbeeld met haar gidshond wat ‘n wegneemete daar koop. Terwyl sy wegstap raak die gidshond so lus vir die kos dat hy haar in ‘n paal laat vasllp sodat sy moet val en haar kospakkie moet verloor sodat hy dit kan kry. Gidshondeienaars en ander gesiggestremdes het hewig protes aangeteken teen hierdie soort satire omdat dit ‘n slegte beeld van gidshonde uitstuur in ‘n land waar daar steeds groot onkunde heers rondom gidshonde en die regte van gidshondeienaars wat openbare fasiliteite moet gebruik. Die gesagsliggaam vir reklamestandaarde het teen Nandos beslis en die gidshondeienaar en gesiggestremdes die voordeel van die twyfel gegee.

4. Dis uiters oneties om met bejaardes die spot te dryf in enige tipe satiriese media. Meeste bejaardes het in hulle jonger lewe ‘n bydrae gelewer om ons samelewing op te bou tot wat dit vandag is. Ons almal is aan die einde van die dag ewe sterflik. Nie een van ons jonger garde weet of ons eendag tot ‘n rype ouderdom sal lewe nie en of ons dalk heelwat jonger al moet vertrek. Niemand kan die siektes, kwale en skete verhelp wat dikwels met die ouderdom saamkom nie. Laat ons dus aan ons bejaardes die nodige liefde en respek betoon wat hulle verdien.

5. Dit is uiters oneties om in enige satire jou slagoffer se seksualiteit te beledig. Dit gebeur soms dat ‘n satirikus laag sal daal deur sy slagoffer van swak seksuele prestasie te beskuldig of sonder enige bewyse te beweer dat die slagoffer ‘n geslagsiekte onder lede het. Laasgenoemde het ons wel gesien toe die poppekunstenaar Conrad Koch en sy pop Chester Missing vir Steve Hofmeyr beledig het. Bly weg van sulke satire af.

Hierdie aanbevelings kan dalk hoogs omstrede wees, maar ek hoop dat dit wel sommige mense wat wel satire as ‘n kunsform of medium beoefen sal help om dit op ‘n etiese en behoorlike manier te doen. Lesers is welkom om nog moontlike aanbevelings by hierdie lysie te voeg.

]status publish]

President Jacob Zuma het gister tydens ‘n deur-tot-deur veldtog van die regering aan mense in Nelspruit gesê die Anc sal vir ewig en altyd regeer, of hul teenstanders nou daarvan hou of nie.
Hy het ook mense aangemoedig om in groot getalle na die stembus te gaan en te sorg dat die ANC 90% van die stemme in Oos-Transvaal kry waar die ANC reeds sterk staan. Zuma het ook gesê die Anc staan sterker as ooit.
Zuma se uitlating het woede by die opposisie ontlok. James Masango, die Demokratiese Alliansie se provinsiale leier in Oos-Transvaal het in sy reaksie gesê Zuma se uitspraak is tekenend van ‘n president wat aanvoel dat dinge vir hom begin warm word. Die Anc maak van vrees gebruik om kiesers te intimideer om by die Anc te bly.
President Zuma is al berug vir sy omstrede sêgoed van die verlede. In 2008 het hy ook gesê die Anc sal Suid-Afrika regeer tot Jesus se wederkoms toe. Hy het ook gesê dat diegene wat vir die Anc stem reguit hemel toe sal gaan en diegene wat die party teenstaan sal hel toe gaan. By ‘n ander geleentheid het hy ook gesê die voorvaders sal diegene straf wat nie vir die ANC stem nie. Daar is nog vele ander omstrede uitsprake. Hy het by geleentheid ook beweer dat dit nie [African] is om met ‘n hond te stap en veearts toe te vat soos wat blankes doen nie. Afrikamense versorg hulle mense en nie hul honde nie. Hierdie juweeltjie het natuurlik vele hondeliefhebbers aan die blaf gehad.
Die vraag kan egter gevra word wat sal gebeur as die ANC in vanjaar se verkiesings wel baie stemme verloor as gevolg van kiesers se ontevredenheid oor die misdaad, korrupsie, Zuma se privaat paleis in Nkandla, die Gupta-skandaal, stygende werkloosheid, swak dienslewering ensovoorts? Sal Zuma dan nog so selfversekerd kan wees? Sal die ANC se uitvoerende komitee hom dalk herroep soos wat hul met Thabo Mbeki gedoen het? As dit wel gebeur kan hy sy presidensiële vrywaring teen vervolging op 700 verskillende aanklagte van korrupsie verloor. Gaan Jacob Zuma en die faksie binne die ANC wat hom steun dalk drastiese stappe neem om dit te verhoed?
Hierdie jaar gaan voorwaar nog interessant word. Maak vas jul veiligheidsgordels, die rit gaan nogal stamperig wees.

Weer terug na ‘n lang tyd

Januarie 8, 2014

Goeiemore aan al my lesers wat hierdie skrywe mag raaklees. Ek het gelukkig darem nie van die aardbol af verdwyn nie. Verlede jaar was voorwaar ‘n opwindende nuwe jaar. Ek het ‘n nuwe betrekking aanvaar en werk nou in ‘n kantooromgewing wat minder stresvol is as my vorige omgewing. Ek het as braille-instrukteur op die kantlyn van die onderwys gewerk en gesien waarmee vandag se leerkragte te doen het. Ek kan met selfvertroue sê as dinge nie drasties verander nie sien ek swaar tye vir ons nasionale onderwys en die land se werksmag in geheel. ons stuur op ‘n krisis af, veral in staatskole.
Die jaar 2013 was beslis nie ‘n goeie jaar vir Wes-Transvaal se boere nie. Diegene wat weet sê dat dit die ergste droogte in 80 jaar en selfs erger as 1933 se groot droogte wat groot ekonomiese en maatskaplike uitdagings aan die mense van daardie tyd gestel het. Ek glo ons sal die nagevolge van hierdie droogte nog jare voel veral as dit kom by stygende voedselpryse en lae voedselsekerheid.

Verder is ons in Suid-Afrika twee keer gekonfronteer met die vraagstuk: wat gebeur as iemand wie jy groot respek en waardering het ‘n ernstige misdaad soos moord gepleeg het? Op 14 Februarie, Valentynsdag, verneem ons van die bekende gestremde atleet Oscar Pistorius wat sy liefling Reeva Steenkamp doodgeskiet het in die vroeë oggendure. In sy polisieverklaring het hy beweer hy het haar vir ‘n inbreker aangesien en haar deur die toe toiletdeur geskiet. Die waarheid van die bewerings moet nog getoets word wanneer sy hofsaak gaan voorkom.
Op 14 Desember 2013 het die Afrikaanse sanger Zirk Bergh heeltemal uitgehaak en sy voormalige vrou, haar nuwe man en ‘n maatskaplike werker doodgeskiet voor hy selfmoord gepleeg het. Hy was nie so bekend nie en was soms bietjie omstrede maar hy het tog die verbeelding aangegryp met sy eenvoudige musiekaanbiedings en leefstyl. Hy kon ‘n hele musiekalbum in ‘n kampeerkombi in ‘n karavaanpark opneem en het ook dikwels in die kombi gebly as hy op reis was van een optrede na die ander. Sommiges het hom as ‘n soort boerehippie beskryf. Hy het altyd die beeld uitgestraal van iemand wat lyk of hy nie veel bekommernisse in die wêreld het nie. Tog wil dit voorkom of hy baie pyn met sy humor probeer maskeer het. Ongelukkig het alles hom ingehaal maar dit wat hy gekies het om toe te doen was uiters onnodig.

Verder is oud-president Nelson Mandela op 5 Desember oorlede na ‘n lang siekte. Al hierdie gebeure het Suid-Afrika in die kollig geplaas. Toe President Jacob Zuma op 10 Desember deur die skare in die FNB sokkerstadion voor al die ander staatshoofde en belangrike gaste van oor die wêreld uitgejou is kon die hele wêreld sien dat dinge glad nie meer so pluis is in Suid-Afrika soos wat almal gedog het nie. Verder is Suid-Afrika nog dieper in die skande gesteek toe dit aan die lig gekom het dat die tolk wat die toesprake in gebaretaal moes oortolk totaal onbevoeg was en ook nog sielsiek was en ‘n ‘n rekord van geweldsmisdade agter sy naam gehad het.
Ek kan ongelukkig nie deel in die heldeverering vir Mandela nie omdat alles wat verkeerd geloop het in ons land sedert 1994 reeds in sy tyd begin en aangehelp is. Die erge misdaad en volksmoord, rasstellende aksie, korrupsie in die staat wat buite beheer is, algemene verval van standaarde en infrastruktuur, die onderwyskrisis wat ons tans nog beleef is ook in sy regeringstyd begin toe daar opsluit met ‘n nuwe ongetoetsde leerplan en denkrigtings begin is.
Die jaar 2014 kan moontlik ‘n interessante jaar wees maar ook hoogs riskant. Dis ‘n verkiesingsjaar en ons sal moet sien hoe die huidige ANC regering gaan vaar. Daar is egter ‘n nuwe party, die EFF, onder leiding van die ANC se voormalige jeugleier, Julius Malema, wat dalk ons hele land kan ontwrig met sy rewolusionêre praatjies oor die nasionalisering van grond, die myne en besighede. Verder word blankes wat sogenaamd ryk en bevoorreg is afgespeel teen die arm en benadeelde swart massas. daar kan nie onbepaald met hierdie soort politiek aangehou word nie, dit kan ‘n uitbarsting van opgehoopte raserny veroorsaak wat die potensiaal het om erge lewensverlies te veroorsaak. Verder is daar erge binnegevegte in Cosatu se vakbondwese wat die drieparty-alliansie tot die uiterste gaan beproef en dalk tot ‘n skeuring kan lei wat sommige binne die werkersklas kan radikaliseer wat erge ekonomiese onstabiliteit en burgerlike onrus kan veroorsaak. Mag al my lesers en volksgenote ten spyte van alles steeds ‘n wonderlike en geseënde 2014 hê en mag julle sterk staan as daar moontlik storms om ons losbars.
[categories: algemeen, nuus]
[tags: droogte, Jacob Zuma, Nelson Mandela, Oscar Pistorius, Zirk Bergh

Ek het so pas die volgende artikel in City Press raakgelees oor een van die werkers wat Donderdag omtekom het tydens die skietery tussen die polisie en stakende mynwerkers by Lonmin se platinummyn te Marikana. Hy wou nie deelgeneem het aan die staking nie en was ook nie Een van die rotsboorders nie maar ander stakers het hon geÏntimideer en gevolglik was hy ook Donderdagmiddag daar toe die gevegte uitgebreek het en het hy ongelukkig ook omgekom.

http://m.news24.com/CityPress/SouthAfrica/News/Untimely-death-of-a-reluctant-striker-20120818

ntimidasie van nie-stakende werkers deur stakers is nie nuut in Suid-afrika nie. Dit kom al jare aan. Mens kan egter die vraag vra of hierdie vakbonde wat die werkers verteenwoordig en toe stakings opsweep regtig omgee vir die veiligheid en welstand van die werkers en of hulle eerder die werkers misbruik vir hulle eie korttermyn politieke gewin. Kry julle nie skaam dat julle doelbewus die lewens van onskuldige werkers in gevaar gestel word omdat hulle op sleeptou geneem word deur julle intimidasie nie.

Suid-afrika sal in die komende weke uitvind of hierdie tragedie wat homself by Marikana afgespeel het we’ll ‘n impak sal hÊ op die groter mynbousektor en arbeidsbetrekkinge in die algemeen asook hoe eie onderlinge verhoudings tussen verskillende rassegroepe geraak sal word. Julius Malema se toespraak gister by Marikana hou niks positiefs in nie.

Gister was voorwaar ‘n swart dag in Suid-Afrika nadat talle stakende mynwerkers tydens ‘n skietery tussen sommige stakers en die polisie omgekom het. Die presiese dodetal is nog nie bekend nie maar die polisie sal na verwagting vanoggend om elfuur ‘n nuuskonferensie hou.

Hierdie ongelukkige voorval het Donderdagmiddag plaasgevind naby Lonmin se Maricana platinummyn. Sommige mynwerkers, onder andere rotsboormanne het verlede vrydag begin staak. Verder was dAar ook ‘n despuut tussen Num en Amcu oor wie dan nou eintlik die werkers verteenwoordig.

Gedurende die week is tien mense, onder wie twee polisieveampes oorlede na gevegte tussen Amcu en Num.

Die groot vraag kan gevra word of hierdie dalk die begin kan wees van groter onheile en onrus? Op sosiale netwerke word reeds beskuldigings geslinger na wit monopolie en beheer oor die ekonomie. Volgens berigte is Amcu ook teen President Jacob Zuma se herverkiesing in Bloemfontein gekant.

Die vrees bestaan dat hierdie tragiese voorval tot groter arbeidsonrus kan lei en dat rasseverhoudings erg geskend sal word. Daar sal ook gesien moet word hoe sake gaan verloop namate ons naderkom aan die Anc se nasionale kongres wat Desember in Bloemfontein gehou gaan word. Gaan die spanning tussen pro- en anti-Zuma faksies binne die ANC sodanig verhoog dat dAar nog gevegte en sterftes kan wees?

Suid-Afrika sal beslis die volgende paar dae in spanning wag om te sien wat gaan gebeur.

My hart gaan uit na diegene van ons volksgenote wat in die Rustenburg, Brits en Maricana omgewing woonagtig is. Pas julself op, hou julle veilig en vermy paaie waar moontlike verdagte aktiwiteite soos samedromming van mense of verdagte voorwerpe op of langs die pad. Baie sterkte ook aan diegene sat daar werksaam is. Dis beslis nie aangenaam om in ‘n werksomgewing te funksioneer waar arbeidsverhoudings so erg gespanne is nie.

Mag God ons almal in hierdie tyd behoed en bewaar.

%d bloggers like this: